تبلیغات
spacerobot - رباتیک در سال 95
درباره ما
آخرین مطالب
لینکستان
امكانات جانبی
 

رباتیک در سال 95


سال 95 با همه ی اتفاقات مختلف در حوزه فناوری رباتیک از مسابقات روبوکاپ آزاد ایران و درخشش تیمهای ایران در مسابقات جهانی آلمان گرفته تا پایان ماموریت روزتا و ربات جدید بوستون دینامیک و ... رو به پایان است.ما هم در وبلاگ  SpaceRobot  قصد بررسی مهم ترین اخبار و وقایع رباتیک از نظر خودمان را داریم، در این سری از مطالب که با عنوان رباتیک در سال 95 در وبلاگ قرار داده می شوند، قصد بررسی 10 رویداد مهم حوزه رباتیک را داریم.


باز هم اعلام می کنیم که وقایعی را انتخاب کرده ایم که از نظر ما مهم ترین اخبار بوده است، شاید در این لیست با کم و کاستی هایی رو به رو شوید و ان را ناقص بدانید، تمام توان ما بر این بوده که مهمترین رویداد ها را در سال 95 بازگو کنیم اما اگر فکر میکنید رویدادی مهم در حوزه رباتیک رخ داده است و ما ان را در این سری مطالب عنوان نکرده ایم به حساب بی تجربه و تازه کار بودنمان بگذارید.




1- یازدهمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران
18 تا 20 فروردین 95

می توان مسابقات روبوکاپ آزاد ایران را جزو اولین رویدادهای مربوط به رباتیک در سال 95 دانست این دوره از مسابقات با استقبال بیشتری نسبت به سال پیش برگزار شد و بخش های جدیدی هم به ان اضافه شده بود.

 برندگان این دوره را می توانید در این لینک مشاهده کنید.






2- اولین دوره تربیت پژوهشگر در حوزه رباتیک
تابستان 95

در سال 95 برای اولین بار در ایران دوره تخصصی تربیت پژوهشگر رباتیک برگزار شد، دوره ای که به همت دکتر طالع ماسوله و همکارانش در آزمایشگاه تعامل انسان و ربات دانشگاه تهران برنامه ریزی و اجرا شد. این دوره را از جهات مختلف می توان مهم ترین رویداد نوین رباتیک در ایران سال 95 قرار داد، این دوره برای اولین بار در ایران برگزار شد، تا قبل از برگزاری این دوره چنین کارگاه تخصصی در این سطح در ایران برگزار نشده بود . البته کارگاه های مختلفی در زمان مسابقات رباتیک نظیر کارگاه های شریف کاپ قبلا برگزار شده بود. اما برای اولین بار بود که یک آزمایشگاه تخصصی رباتیک مسئول برگزاری چنین دوره ای بود و امیدواریم که در سالهای بعد نیز این روند ادامه پیدا کند، تا شاهد رشد بیشتر فناوری رباتیک در ایران باشیم.






3-سقوط فضاپیمای رزتا به روی دنباله دار 67P



رُزتا یک کاوشگر فضایی رباتیک بود که توسط سازمان فضایی اروپا برای یک مطالعه دقیق از دنباله‌دار ۶۷ پی/چوریوموف-گراسیمنکو ساخته و راه‌اندازی‌شد.این کاوشگر رباتیک، مأموریت خود را در دوم ماه مارس ۲۰۰۴ آغاز کرد و با راکت آریان ۵ از گویان فرانسه به اطراف مدار سیاره مشتری پرتاب شد؛ در ۶ اوت ۲۰۱۴ پس از ده سال و پنج ماه و چهار روز پس از پرتاب سرانجام به مقصد نهایی خود (در آن‌سوی مدار مشتری) رسید. این نخستین بار در تاریخ بشر است که یک فضاپیما وارد مدار یک دنباله‌دار می‌شود. مأموریت روزتا اطلاعات زیادی را در مورد منشأ منظومه شمسی در اختیار دانشمندان قرار داد.
از جمله ماموریت های این کاوشگر مانور قلاب سنگ (کمک گرانشی) در اولین گذر از کنار زمین، گذر از نزدیکی خرده سیارک استینز، جداشدن فیله از رزتا و فرود آن بر سطح دنباله دار به دور خورشید بود. 
در این ماموریت رزتا اطلاعات بسیار ارزشمندی از دنباله دار p67 چوریوموف- گراسمینکو مخابره کرد که هیجان انگیزترین آن ها کشف دانه های یخ روی سطح این دنباله دار و کشف اکسیژن در گیسوی آن بود.روزتا نخستین مامور زمینی بود که توانست به نزدیکی دنباله‌داری برود و یک فرودگر را به سطح آن بفرستد؛ در ماه نوامبر 2014 یک سفینه فرودگر به نام فیلائه را به سطح این دنباله دار فرستاد، این فرودگر نیز نخستین تصاویر و اطلاعات ارزشمند این کاوشگر از زمان رسیدن به دنباله‌دار، 116 هزار تصویر حاصل از 12 سال پیگیری را برای دانشمندان ارسال کرد و در این تصاویر به نمایش شکل، ترکیبات و تغییرات آن در مواجه اش با تابش خورشید پرداخت.ماموریت نهایی رزتا اطلاعات بسیار ارزشمندی از ساختار دنباله دار با پردازش آخرین داده های ارسالی و مخابره نزدیکترین تصاویر و اطلاعات از سطح یادگار 4.6 میلیارد ساله بود.این کاوشگر در مانور نهایی تا ارتفاع 20 کیلومتری دنباله‌دار پایین آمد و فرود 14 ساعته و کنترل شده خود را روی دنباله دار 67P  آغاز کرد و طی این فرود امکان اندازه گیری دما و میزان جاذبه را برای پژوهشگران فراهم ساخت. طبق محاسبات سازمان فضایی اروپا سرعت این فضاپیما هنگام فرود بر سطح دنباله دار به 3.2 کیلومتر بر ساعت رسید و در پایان با برخورد به سطح دنباله دار برای همیشه خاموش شد. به گفته دانشمندان آژانس فضایی اروپا، روزتا به این دلیل به ماموریت خود پایان داد که با دور شدن از خورشید، با کاهش انرژی روبرو شده بود و ابزارهای آن دیگر کاربردی نداشت. ‌به دلیل مسافت بین ماموریت رزتا و زمین، ‌سیگنال پایان یافتن این ماموریت 40 دقیقه پس از وقوع آن تایید شد. با وجود اعلام پایان ماموریت و آرام گرفتن رزتا بر روی سطح دنباله دار 67p، بررسی 8 هزار عکسی که رزتا گرفته است چندین سال به طول می انجامد و دانش ما از دنباله دارها را گسترده تر خواهد کرد.
در نهایت مدیر پروژه رزتا پایان ماموریت 12 ساله این فضا پیما را اینگونه اعلام کرد: خداحافظ رزتا، کارت رو خوب انجام دادی.



4- پایان ارتباط با کاوشگر رباتیک فیله




اما فیله با تمامی سختی هایی که در فرود داشت برای مدتی توانست اطلاعات زیادی را به زمین مخابره اند و سرانجام در اواخر سال 2016 دانشمندان سازمان فضایی اروپا اعلام کردند کاوشگر رباتیک از کار افتاده و دیگر قادر به روشن شدن نیست.
پس از آنکه مدارگرد روزتا در مدار دنباله دار قرار گرفت، فیله از آن جدا شد و بر سطح دنباله دار فرود آمد.
اما ۶۰ ساعت بعد، فیله از کار افتاد و دانشمندان حدس زدند که این کاوشگر احتمالا در سایه صخره ای قرار گرفته است و به همین دلیل باتری های خورشیدی آن شارژ نشده اند. با این که فیله پیش از اینکه از کار بیفتد تصاویر و اطلاعات مربوط به محل فرود خود را مخابره کرده بود اما محل فرود آن برای دانشمندان نامعلوم باقی ماند.
هفت ماه بعد، خرداد سال گذشته، با تغییر موقعیت دنباله دار، فیله که اندکی نور خورشید دریافت کرده بود، دوباره برای مدت کوتاهی به کار افتاد اما بهمن سال گذشته مرکز کنترل فیله اعلام کرد که از ارتباط مجدد با این کاوشگر قطع امید کرده؛ زیرا فیله از گرد و غبار پوشیده شده و سردتر از آن است که بتواند دوباره به کار بیفتد. اما شهریور امسال تصاویر جدیدی که روزتا مخابره کرده بود حدس قبلی را تایید می کردند که فیله واقعا زیر بر آمدگی یک صخره قرار گرفته بود.
فیله در حالی یافت شد که دانشمندان قصد داشتند در چند هفته آینده به ماموریت روزتا پایان دهند و این مدارگرد پس از سقوط روی سطح دنباله دار به پایان عمر عملیاتی اش برسد.
با اینکه امیدی به بازیافت کاوشگر فیله وجود نداشت و برخی از دستگاه های آن در سرما از کار افتاده بودند، اما مشخص شدن محل دقیق آن به دانشمندان در تجزیه و تحلیل بهتر اطلاعاتی که این کاوشگر ارسال کرده بود، کمک کرد، و پس از ارسال تصاویر جدید در اواخر سال 2016 به ماموریت خود پایان داد.








5- ورود فضاپیمای رباتیک جونو به مدار مشتری بعد از 5 سال

فضاپیمای جونو (Juno) که مدت‌ها پیش توسط ناسا به فضا پرتاب شده بود، در تیر ماه سال 95 با موفقیت در مدار مشتری قرار گرفت و هم اکنون در حال گردش به دور این غول گازی است. جونو ماموریت دارد جو مشتری را بررسی کرده و اطلاعاتی در مورد آن به زمین ارسال کند.



برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به این لینک بروید.



6- سقوط ربات اسکیاپارلی

سطح‌نشین رباتیک ای‌دی‌ام اسکیاپارلی  یک سطح‌نشین مریخ، ساخته آژانس فضایی اروپا بود. ای‌دی‌ام در نام این سطح‌نشین کوتاه‌شده عبارتی است به معنای «مدول نمایش‌دهنده ورود، پایین‌روی و فرود». این سطح‌نشین بخشی از پروژهٔ گستردهٔ اگزومارس یا (دگرزیست‌شناسی مریخ) است. که در ایتالیا، و با هدف بهبود و ارائهٔ فن‌آوری فرود بر سطح مریخ به آژانس فضایی اروپا (ایسا) و روس‌کاسموس روسیه ساخته شد. اسکیاپارلی، همزمان و همراه با مدارگرد ردیاب گاز اگزومارس (TGO تی‌جی‌اُ) در ۱۴ مارس ۲۰۱۶ راه‌اندازی شد و در تاریخ ۱۹ اکتبر سال ۲۰۱۶ برنامهٔ از پیش تعیین شدهٔ خود را برای فرود بر سطح مریخ آغاز کرد. این کاوشگر سطح‌نشین با یک باتری الکتریکی غیرقابل شارژ با قدرت کافی برای ۲ تا ۸ زمان خورشیدی (روز مریخ) مجهز بود.

کاوشگر اسکیاپارلی تلاش خود را برای فرود خودکار در تاریخ ۱۹ اکتبر سال ۲۰۱۶ آغاز کرد، اما سیگنال به طور غیرمنتظره‌ای زمانی کوتاه پیش از زمان برنامه‌ریزی شدهٔ فرود از دست رفت. مارس‌اکسپرسِ سازمان فضایی اروپا ایسا و مدارگرد شناسایی مریخ ناسا (MRO) و ماون (مأموریت تکامل مواد فرّار و جوّ مریخ) برای دریافت سیگنال این کاوشگر آماده شده‌بودند. تحلیل اولیهٔ تله‌متری بازگشت (۶۰۰ مگابایت اطلاعات) نشان می‌دهد که سپر حرارتی و چتر نجات همان‌گونه که انتظار می‌رفت عمل کرده‌اند، اما چتر نجات زود رها گردیده‌است. علاوه بر این، پیشرانه موشک ترمزی بعد از شلیک تنها حدود ۳ ثانیه به جای ۳۰ ثانیهٔ پیش‌بینی شده روشن مانده، بنا بر این به نظر می‌رسد یک فرود نرم آن‌گونه که انتظار می‌رفته رخ نداده‌است. دوربین زمینه‌ای MRO ناسا نشانه‌های  مربوط به سقوط ربات را ثبت کردند.

حالا باید ببینیم دانشمندان سازمان فضایی اروپا چه تمهیداتی را برای فرود درست اسکیاپارلی اصلی در نظر خواهند گرفت. آیا باز هم سقوط منتظر آن است...


محل سقوط







7- ربات انسان نمای بوستون دینامیک

در حالی که ماه های  گذشته تصاویر هرچند مبهم از ربات جدید بوستون داینامیکس فاش شد و حکایت از توانایی های خارق العاده آن داشت، «هندل» در تاریخ 10 اسفند 95  رسماً رونمایی گردید.


 این ربات ایستاده به جای بازوهای شبیه ساز عملکرد پا، از چرخ هایی استفاده کرده که در عین حال به خوبی توانایی حفظ تعادل آن را دارا هستند. هندل نشان می دهد که می تواند به سادگی از پله ها پایین و بالا رفته، روی سطوح ناهموار و حتی برفی با سرعت حرکت کند و یا حتی از روی موانع پریده و به این سو و آن سو جهش نماید.همانطور که از نام هندل (به معنای رسیدگی) بر می آید، این ربات برای حمل چیزهای مختلف طراحی شده و می تواند در هر وضعیتی با حفظ تعادل خود در برداشتن، حمل و گذاشتن اشیا اقدام نماید.گفتنی است ربات جدید بوستون داینامیکس 1.98 متر قد دارد و می تواند تا ارتفاع 1.2 متر بپرد و همینطور با حداکثر سرعت 14.5 کیلومتر بر ساعت حرکت کند.

دلیل انتخاب این موضوع برای قرار گیری در فهرست 10 اتفاق برتر رباتیک از نگاه وبلاگ spacerobot طراحی کاملا جدید این ربات است، گرچه قبلا رباتهایی با این شکل و ظاهر قبلا ساختبه شده بود اما این تعادل باور نکردنی برای اولین بار بر روی یک ربات انسان نما دیده می شد. شاید یتوان این ربات را از پیشگامان طراحی رباتهای انسان نامیی دانست که با کمک تنها دو چرخ به جای پنجه پا حرکت خواهند کرد.



8- ناتوانی رباتها در مقابل تشعشعات هسته ای
چندی پیش اخباری مبنی بر استفاده از رباتها برای پاکسازی راکتور هسته ای فوکوشیما منتشر شد و بر خلاف همه انتظار ها رباتها نیز از پس تشعشعات هسته ای بر نیامدند و از بین رفتند. از جمله ربات شرکت توکیوالکتریک،
این ربات در تلاش برای یافتن و جمع‌آوری سوخت رادیواکتیو مذاب فرستاده شده بود. این دومین رباتی بود که در این دو هفته در نیروگاه فوکوشیما در ژاپن خراب شد. نیروگاه اتمی فوکوشیما دایچی (Fukushima Daiichi) در اثر زلزله و سونامی ۲۰۱۱ آسیب جدی دیده بود. به گزارش  World Nuclear News ماموریت این ربات، کاوش ستون زیر راکتور هسته‌ای واحد دو بوده؛ جایی که خطر وجود سوخت هسته‌ای ذوب‌شده وجود داشت. اما حدود ۱۰ قدم مانده به هدف، یکی از چرخ‌های زنجیری این ربات از کار افتاد. شرکت توکیو الکتریک (TEPCO) که مدیریت نیروگاه فوکوشیما را به عهده دارد، تصمیم گرفت که کابل‌های ربات را آزاد و ربات را داخل راکتور رها کند. سخنگوی TEPCO در مصاحبه‌اش با سایت Phys عنوان کرده هنوز مشخص نیست که تشعشعات یا مواد باقی‌مانده از فاجعه‌ی سال ۲۰۱۱ این ربات را از کار انداخته است. این ربات با حدود ۶۰ سانتی‌متر طول و ظاهری شبیه به عقرب، به دو دوربین در جلو و عقب، حس‌گر دما و تشعشعات مجهز بود. این ربات عقرب‌مانند با ۱۰ سانتی‌متر عرض و چرخ‌های زنجیری برای گشتن بین لوله‌ها طراحی شده بود. شرکت توشیبا در ساخت این ربات نقش داشته است.



این هفتمین رباتی است که در کاوش‌های رآکتور هسته‌ای نیروگاه فوکوشیما از بین رفته است. یک ربات پاکسازی، هفته‌ی گذشته برای آماده کردن مسیر ربات اخیر فرستاده شده بود که بعد از حدودا دو ساعت در حالی که دوربین آن بر اثر تشعشعات بالای رآکتور سوخته بود، بیرون کشیده شد. این تشعشعات حدودا ۶۵۰ سیورت بر ساعت تخمین زده می‌شوند. (برای اینکه شدت آن را درک کنید باید یادآور شویم که سی تی اسکن تنها ۰٫۰۰۶ سیورت اشعه منتشر می‌کند و فقط نیم سیورت می‌تواند انسان را به مسمویت پرتویی دچار کند).  TEPCO در گزارشات رسمی خود عنوان کرده که سطح تشعشعات در خارج از رآکتورها خطرناک نیستند و خطری برای مردمِ آن حوالی وجود ندارد. با این حال هنوز در داخل راکتور مشکل تشعشعات کاملا جدی است.








9- موفقیت در مسابقات جهانی لیپزینگ آلمان
در تیر ماه سال 95 بود که تیمهای ایرانی موفقیتهای زیادی را در مسابقات جهانی لیپزینگ المان بدست آوردند که نشان دهده پیشرفت آکادمیک فناوری رباتیک در دانشگاه های مادر کشور را دارد، امیدواریم که در سالهای اینده شاهد صنعتی شدن ایدهایی که موفق به کسب مقام های جهانی شدند باشیم، پیش تر پستهایی را در مورد این دوره از مسابقات در وبلاگ قرار داده بودیم که برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به لینکهای زیر مراجعه کنید:

http://spacerobot.mihanblog.com/post/160
http://spacerobot.mihanblog.com/post/161
http://spacerobot.mihanblog.com/post/162



10-حذف رشته مهندسی رباتیک از دانشگاه های سراسر کشور
در سال 94 بعد از راه اندازی کمپین حمایت از رشته مهندسی رباتیک در ایران برای اعتراض به حذف این رشته از دفترچه انتخاب رشته کنکور 94 ، سازمان سنجش اعلام کرد که این رشتهئ را دوباره وارد رشته های دفترچه انتخاب رشته خواهد کرد و اصلاحات مربوط به آن را برای سال 94 انجام داد. اما در کمال شگفتی، امسال با انتشار دفترچه انتخاب رشته سال 95 هیچ دانشگاهی اقدام به پذیرش در این رشته نکرده بود، و نام رشته مهندسی رباتیک تنها در ردیف 57  جدول "
رشته های تحصیلی گروه آزمایشی 1 (علوم ریاضی و فنی)، زیرگروه، مقطع تحصیلی و نوع گزینش" ذکر شده بود.
حتی دانشگاه هایی که جزو اولین مراکزی بودند که اقدام به پذیرش دانشجو برای رشته مهندسی رباتیک کرده بودند نیز در سال 95 پذیرشی برای رشته مهندسی رباتیک نداشتند. می توان گفت رشته مهندسی رباتیک در سال 95 به طور رسمی ( و غیر علنی ) حذف شد.

خبر شماره 10 با انتخاب وبلاگ SpaceRobot به عنوان مهمترین خبر رباتیک سال 95 در ایران انتخاب شد. از این جهت که رشته ای تازه تاسیس که 11 سال از عمر ان می گذشت حذف شد، و ما امیدواریم تمهیداتی که وزارت علوم برای پر کردن جای خالی این رشته در نظر گرفته است به درستی انجام شوند و میسر پیش روی فناوری رباتیک در ایران را سامان ببخشد.

با تشکر از همراهی شما مخاطبان عزیز وبلاگ SpaceRobot
منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم




با آرزوی سالی پر از موفقیت و سلامتی برای همه





 
موضوعات
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
امكانات جانبی